92,5% chuyên gia cho rằng người bị lác khó tìm bạn đời hơn
Năm 2008, Mojon-Azzi và cộng sự công bố trên British Journal of Ophthalmology nghiên cứu Opinions of dating agents about strabismic subjects’ ability to find a partner – “Nhận định của các chuyên gia môi giới hẹn hò về khả năng tìm kiếm bạn đời của người bị lác”.
Nhóm nghiên cứu phỏng vấn 40 chuyên gia môi giới hẹn hò tại Thụy Sĩ bằng một bộ câu hỏi đã được chuẩn hóa. Những người tham gia có thể xem các bức ảnh nam và nữ được chỉnh sửa kỹ thuật số để mô phỏng lác trong, lác ngoài và một số khác biệt khác trên khuôn mặt.
Kết quả cho thấy 37 trong số 40 chuyên gia, tương đương 92,5%, nhận định người bị lác gặp nhiều khó khăn hơn khi tìm kiếm bạn đời.
Theo đánh giá của các chuyên gia, khó khăn này không khác biệt đáng kể theo giới tính hay độ tuổi. Tuy nhiên, người có biểu hiện lác ngoài – mắt lệch ra phía ngoài – được cho là gặp bất lợi nhiều hơn người bị lác trong.
Khi so sánh bảy dạng khác biệt trên khuôn mặt, lác mắt được đánh giá là yếu tố có ảnh hưởng tiêu cực lớn thứ ba đến khả năng tìm bạn đời, chỉ đứng sau tình trạng mụn nặng và mất răng dễ nhận thấy.
Một đôi mắt lệch có thể kéo theo nhiều đánh giá “lệch”
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc người bị lác được cho là khó tìm bạn đời hơn. Các chuyên gia môi giới hẹn hò còn nhận định rằng người có biểu hiện lác dễ bị đối phương đánh giá thấp hơn về nhiều đặc điểm không hề liên quan đến vị trí của đôi mắt.
So với cùng khuôn mặt khi hai mắt thẳng hàng, người bị lác được nhận định là:
Kém hấp dẫn hơn;
Ít tạo cảm giác gần gũi và dễ mến hơn;
Kém thú vị hơn;
Ít thành công hơn;
Kém thông minh hơn;
Ít năng động và thể thao hơn.
Đây chính là cách định kiến ngoại hình hoạt động. Một đặc điểm có thể nhìn thấy trên khuôn mặt vô tình trở thành cơ sở để người khác suy đoán về hàng loạt phẩm chất bên trong.
Tình trạng này xuất hiện rất phổ biến ở nhóm, khi nhu cầu kết nối tình cảm và tìm kiếm bạn đời ở giai đoạn tự lập là cực kỳ lớn. Nhưng lác mắt không quyết định một người thông minh đến đâu, có thành công hay không, có biết yêu thương hay có khả năng xây dựng một mối quan hệ bền vững hay không. Những đánh giá trên phản ánh nhận thức và thành kiến xã hội, không phản ánh năng lực hoặc giá trị thật của người bị lác.
Khó khăn không chỉ tồn tại trong những bức ảnh mô phỏng
Nghiên cứu năm 2008 khảo sát nhận định của 40 chuyên gia môi giới dựa trên hình ảnh chỉnh sửa, chứ không trực tiếp theo dõi đời sống tình cảm hay tỷ lệ kết hôn của người bị lác. Vì vậy, không thể diễn giải rằng 92,5% người bị lác chắc chắn sẽ khó có người yêu.
Tuy nhiên, những nghiên cứu khác cho thấy khó khăn trong các mối quan hệ thân mật là một trải nghiệm có thật đối với một bộ phận người bệnh.
Một nghiên cứu định tính công bố năm 2024 đã phỏng vấn người trưởng thành bị lác về ảnh hưởng tâm lý – xã hội của tình trạng này. Một số người tham gia cho biết lác mắt là trở ngại trong các mối quan hệ thân mật. Họ cảm thấy việc tìm kiếm bạn đời khó khăn hơn, lo ngại bị từ chối hoặc sợ đối phương hiểu sai tình trạng của mình.
Nghiên cứu của Hatt và cộng sự về chất lượng cuộc sống ở người trưởng thành bị lác cũng ghi nhận nhiều vấn đề liên quan đến giao tiếp bằng mắt, cảm xúc tiêu cực, sự tự tin và các mối quan hệ giữa người với người.
Phía sau khó khăn tìm kiếm bạn đời đôi khi không chỉ là phản ứng của người khác. Những trải nghiệm bị trêu chọc, nhìn chằm chằm hoặc từ chối trong quá khứ có thể khiến chính người bị lác trở nên lo âu, né tránh hẹn hò và không dám chủ động bước vào một mối quan hệ mới.
Điều cần thay đổi không chỉ là vị trí của đôi mắt
Các nghiên cứu về phẫu thuật lác ở người trưởng thành cho thấy sau khi điều chỉnh sự thẳng hàng của mắt, nhiều người cải thiện cách nhìn nhận bản thân, chất lượng cuộc sống và mức độ lo âu xã hội. Điều đó cho thấy điều trị lác có thể mang lại lợi ích vượt xa yếu tố ngoại hình.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng một người phải phẫu thuật mới xứng đáng được yêu hoặc được xã hội chấp nhận. Trách nhiệm thay đổi không thể chỉ đặt lên người có đôi mắt khác biệt. Cộng đồng cũng cần nhận ra và loại bỏ những đánh giá thiếu căn cứ về họ.
Một ánh nhìn lệch không phải là dấu hiệu của sự kém thông minh, thiếu thành công hay không đáng tin cậy. Và nó chắc chắn không quyết định khả năng một người trở thành bạn đời tốt. Tình yêu bắt đầu bằng một ánh nhìn, nhưng một mối quan hệ bền vững được xây dựng bằng sự thấu hiểu, tôn trọng và đồng hành.
Khi nhận thấy trục mắt lệch ảnh hưởng đến sự tự tin giao tiếp, người bệnh có thể tìm hiểu thêm về phác đồ chỉnh lác chuyên sâu cho. Thực hiện sẽ là chiếc chìa khóa vàng giúp bạn cởi bỏ nỗi mặc cảm diện mạo để tự tin tìm kiếm hạnh phúc xứng đáng.
Người bị lác không khó yêu. Điều khiến họ khó tìm thấy tình yêu đôi khi chính là những định kiến đã xuất hiện trước khi người khác kịp nhìn thấy con người thật của họ.
